DOÄžU CEPHESÄ°
2 Kasım 1914′te Rus kuvvetlerinin Kars’a doÄŸru taarruzuyla cephede savaÅŸlar baÅŸladı. 6/9 Kasım 1914′te Ruslarla Köprüköy savaşı yapıldı. Ruslar yenilince biraz geri çekildiler.
|
|
22 Aralık 1914′te BaÅŸkomutan Vekili Enver PaÅŸa’nın çetin kış ÅŸartlarını raÄŸmen Sarıkamış civarında Ruslara karşı yaptığı harekatta 3. Ordu’ya mensup askerlerden çoÄŸu donarak ÅŸehit oldu. 60.000 ÅŸehit verildi. |
1915 yılı baharında Ermenilerle birleÅŸerek güçlenen Rus birliklerinin taarruzu baÅŸarılı oldu. Ruslar, Van ve Malazgirt’i aldılar 22 Temmuzda baÅŸlayan karşı taarruzla Van ve Malazgirt 25/26 Temmuz 1915′te kurtarıldı.
 |
|
|
 |
|
Ruslarla Doğu Anadolu’da sürdürülen savaşta Ermeni çeteler Rus ordusunun yanında yer aldı ve Osmanlı yönetimine karşı silahlı ayaklanma başlattı, sivil halkı hedef alan saldırılara girişti |
1916 yılında Grandük Nikolas, Rus kuvvetlerinin baÅŸkomutanı olunca, Ruslar Kafkasya’daki kuvvetlerini artırarak taarruza geçtiler. 16 Åžubat 1916′da Erzurum düştü. Trabzon’a da bir kolorduyla ilerlediler. 3. Ordu, Kemah-Refahiye-Tirebolu hattına çekildi. Mart 1916′da Bitlis, MuÅŸ, Van, Hakkari de Ruslar tarafından iÅŸgal edildi. Hükümet, Çanakkale Bölgesinde bulunan 2. Ordu’yu Kazım Karabekir komutanlığında doÄŸu cephesine kaydırdı. 10 Mart 1916′da atama emrini alan Mustafa Kemal, Edirne’den Diyarbakır’a kaydırılan 16. Kolordu’nun komutanı olarak, 15 Mart 1916′da DoÄŸu Cephesinde göreve baÅŸladı. 7/8 aÄŸustos 1916′da MuÅŸ ve Bitlis Ruslardan kurtarıldı. Yıl sonuna kadar Ruslarla savaÅŸa devam edildi.
|
|
|
Büyük Ekim Devrimi : Çarlık rejimi yıkıldı, Lenin önderliğindeki Bolşevikler iktidarı ele geçirdi |
1917 yılında Rusya’da iç karışıklıklar baÅŸladı. Ekim 1917′de BolÅŸevikler devrimle yönetime el koydu. Yıl boyunca Rus birlikleri iÅŸgal ettikleri topraklardan çekildiler. 18 Aralık 1917′de Ruslarla Erzincan Mütarekesi yapıldı. Mütarekeden sonra Rus kuvvetleri DoÄŸu Anadolu’yu tamamen terk etti. 1917 kışı, hem Türkler hem de Ruslar için güç ÅŸartlarda geçti. SoÄŸuk ve hastalıklar sebebiyle iki tarafta ağır kayıplar verdi. Daha sonra 3 Mart 1918′de Brest Litovsk anlaÅŸamsı yapılarak Kars, Ardahan ve Batum’un Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’na bırakılması saptandı. Rus birliklerinin geri çekilmesi üzerine, savaÅŸ sırasında kurulmuÅŸ bulunan Ermeni taburları Türk halkına saldırdı. 3. Ordu Ermeni çeteleriyle savaÅŸmak zorunda kaldı. Ermeni kuvvetleri bozguna uÄŸratılarak Nisan 1918 sonuna kadar, Kars, Ardahan, Batum kurtarıldı ve Gümrü’ye girildi.
Yorum Yapın